Housang Moradi Kermani, İran çocuk edebiyatının dünya çapında tanınan saygın adlarından birisidir. Yapıtları dünyanın değişik dillerine çevrilen yazar, uluslararası birçok ödülün yanı sıra 2004 yılında İran’da “unutulmayanlar” devlet üstün nişanı ödülü sahibidir.

1944 yılında İran’ın Kerman kentine bağlı Sirç Köyü’nde doğan Kermani ilkokulu köyünde okuduktan sonra ortaokul ve liseyi Kerman’da tamamladı.

Houseng Moradi Kermani’ni dilimize kazandırılan yapıtları arasında Mecit’in Serüvenleri (3 cilt), Reçel Kavanozu, Ayın Ondördü Gibi, Tandır ve Testi’yi sayabiliriz.

İzlek çeşitliliği

Housang Moradi Kermani’nin yaşamından derin izler taşıyan çocuklar için yazdığı öykülerde izlek çeşitliliği göze çarpıyor. Onun yapıtlarında eğitimden, kültürel farklılıklara, tüketici haklarından demokratik toplum yapısı konularına değin geniş bir alanda geziniyor.

Kermani’nin Reçel Kavanozu ve Ayın On Dördü Gibi’de tüketici haklarından demokratik toplum oluşturma çabalarını, farklılıklar, eleştiri ve hoşgörü izlekleriyle karşılaşıyoruz.

Eğitim geniş izlek ağının içinde en fazla yer tutan olarak çıkıyor, Kermani’nin yapıtlarında. Reçel Kavanozu, Mecit’in Serüvenleri, Tandır, Ayın On Dördü Gibi yapıtlarında eğitimin öne çıktığını görüyoruz.

Kardeş tabağı

Yazar, Türk çocuklarına sunduğu öyküleri için ‘komşu tabağı’ndan sunulan bir ikram olarak görüyor. Neden mi? Bunu Kermani şöyle açıklıyor, “Ben yıllarca   sizin “komşu tabağı” içinde bize gönderdiğiniz öykü ve şiirleri büyük bir zevkle okudum…” dedikten sonra “komşu tabağı”nın boş geri gönderilmeyeceğini belirtiyor. Ben sözü Kermani’den daha ileriye götürerek “kardeş tabağı” olarak nitelendiriyorum, bu boş gönderilmeyen tabağı. Yazarın ülkemiz çocuklarına sunduğu tabağın adının bana göre “kardeş tabağı” olması nedenleri arasında kültürel benzerliklerimizden ve günümüz koşullarında bölge ülkelerinin kardeşliğinin pekiştirilmesi gerektiği inancımdan kaynaklanıyor.

Housang Moradi Kermani’nin yapıtları Türk insanının yaşamına çok uzak değil. Sonuçta bir kardeş edebiyatın kardeş tabağından sunulan ürünlerdir, bunlar.

-------------------

Kaynakça:

Housang Moradi Kermani, Mecit’in Serüveleri-1-2-3, Kelime Yayınları, İstanbul

Housang Moradi Kermani, Reçel Kavanozu, Kelime Yayınları, İstanbul

Housang Moradi Kermani, Tandır, Kelime Yayınları, İstanbul

Housang Moradi Kermani, Ayın On Dördü Gibi, Kelime Yayınları, İstanbul

Housang Moradi Kermani, Testi,  Kelime Yayınları, İstanbul

mustafa aslan kimdir?

 MUSTAFA ASLAN 1965’TE KİLİS’İN BALİKLİ KÖYÜ'NDE DOĞDU.GAZİ ORTAOKULU VE GAZİANTEP LİSESİNDE OKUDU.YÜKSEK ÖĞRENİMİNİ CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ-BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI-FRANSIZ DİLİ VE EDEBİYATI’NDA TAMAMLADI.
HER YIL DEĞİŞİK DİLLERDE YAYIMLANAN "AVRASYA KÜLTÜR - ORTAK KİTAP" IN EDİTÖRÜDÜR.
İLK YAPITI SÖZCÜKLERİN DİLİ TUTULUNCA 1986’DA YAYINLANDI.BUNU ÇOCUKLAR İÇİN YAZDIĞI KİTAPLAR İZLEDİ .

BUNLAR:
-KINA ÇİÇEĞİ
-MAVİŞ VE SANAL BEBEK
-UZAYLILAR KIRMIZI BİSİKLETİ KAÇIRDI.
-NASRETTİN HOCA’NIN UZAY SERÜVENİ
-MAVİLİ KEDİ GAZETECİ
- EVLİYA ÇELEBİ İSTANBUL'DA
-MAVİŞ BİLGİSAYAR KORSANLARINA KARŞI
-İSTANBUL ÇOCUK
-PİR SULTANCA
-ZAMAN HIRSIZI MAVİŞ
-BİLMECE TEKERLEMECE
-MAVİŞİ İLE ŞAŞKIN ROBOT
-YUNUS EMRE
-PİNOKYO İSTANBUL’DA
-SİHİRBAZIN ŞAPKASINDAN ÇIKAN SAYILAR
-OYUNCAKLAR EĞLENİYOR
-OYUNCAKLARIN DÜNYASI
-ROBOT KÖPEK BİBO
-PORTAKAL DEDE
-TOMBALAK PATATES
-NAR AİLESİ
-KIRMIZI KARPUZ'UN BİLGİSAYARI
-KALINKABUK CEVİZ
-FASULYECİK'İN İNTERNET ARKADAŞLARI

-CANIM KARDEŞİM

-İLK ÖĞRETMENİM

-SAATİN ÖYKÜSÜ

-MAVİŞ ÇİÇEK BAKICISI

-ROBOTUN OYUNCAĞI

- UYUŞUK SAYI
-RENKLİ KARDEŞLER
-YARAMAZ SESLİLER
-YARIŞMA

AŞK SESİNİ ARIYOR YAZARIN GENÇLER İÇİN YAZDIĞI İLK ROMANIDIR.
1982 SES DERGİSİ,1986 TRT İSTANBUL RADYOSU ÖYKÜ ÖDÜLLERİNİ ALMIŞTIR.

AYLAKLAR

Melih Cevdet Anday’ın kendi adıyla yayımladığı ‘Aylaklar’ adlı romanı yıllar sonra yeniden okurla buluştu.

Bütünlük

İki bölümden oluşan romanın birinci bölümde geriye dönüş biçiminde anlatılıyor, olaylar. İkinci bölüm ise günlük biçiminde veriliyor.   Kurgu olarak, her iki bölüm de birbirini tamamlayıcı özellikte.

Romandaki kahramanların iç dünyasıyla paralel yaşamları da  ‘aylaklık’ ve ‘hedefsizlik’ açısından bir bütünlük oluşturduğu gözden kaçmıyor.  O kadar ki, romandaki kişiler çalışmayı akıllarının ucundan bile geçirmiyorlar. İkinci bölümde Muammer’in günlüklerinden öğrendiğimize göre kahramanımız bir avukatlık bürosunda çalışıyor.

Onurunu yitirmek

Melih Cevdet Anday ‘Aylaklar’da bir aileden yola çıkarak aslında bir toplumu anlatıyor. Elindekini özelleştirmelerle üçüne beşine bakamdan satan ülkenin, günü kurtarmaya uğraşında olan, çalışmadan yaşamaya alıştırılmış, ‘at şişeyi dön köşeyi’ anlayışının onaylandığı bir toplumun sonunu görebiliyoruz.

‘Aylaklar’da konak icrayla satılıyor ve aile dağılıyor. Bir süre sonra ailede yeni parçalanmalara yol açıyor, hedefsiz ve bedavadan yaşama tutkunu insanların olduğu. Yapıttaki Muammer örneğinde olduğu gibi en sonunda kendini bir otel odasına atıyor. Hazıra alıştırılmış bir toplum neyi satılırsa satılsın –buna onuru da dahil- sesini çıkartmaz, ailesi değil neyi dağılırsa dağılsın umrunda olmaz. Yeter ki çalışma zahmetine girmesin, isterse...

Dünyayı değiştirme zahmeti

II. Abdülhamit’in eczacıbaşı Şükrü Paşa’nın bal tutan parmağını öldükten sonra da yalayan mirasçıları yolun sonuna geliyor, artık ortada harcayacak para kalmıyor. Bırakın çalışmalarını, bunlardan kimileri bu toplumun kendisine bakmak zorunda olduğunu savlıyor. Bol keseden atar tutarlar. Ülkeyi yönetenleri öncekiler ve sonrakilerle beğenmezler. Dünyayı değiştirmek konusuna gelince akan sular durur. Çünkü dünyayı değiştirmek bir zahmeti gerektirir. Öyle bir zahmete girmeyi en yüreklisi bile göze alamaz.

“ …İçinde yaşadığım dünyayı sevmiyorum. Onu değiştirmek, yaşanılır bir duruma getirmek için hiçbir zahmete girmek istemiyorum. Bu dünyadaki konukluğumu mümkün olduğu kadar az gürültülü geçirip gitmek…” (s.186)

Melih Cevdet Anday ‘Aylaklar’ adlı romanında yaşamda bir hedefi olmayan yani hedefsiz kişilerin/toplumun bir süre hedef olacakları gerçeğinin altını çiziyor.  Yaşadığımız toplumu ve insan tiplerini tanımak açısından zenginlik içeren önemli bir yapıt. Çıkış yok mu? ‘Aylaklar’ adlı romanda…

Melih Cevdet Anday, Aylaklar, Everest Yayınları, İstanbul, Temmuz 2011